Başlıca pil çeşitleri

Başlıca pil çeşitleri

Bir önceki yazımızda pilleri iki gruba ayırmıştık. Aslında tablo daha geniş olmasına rağmen yaygın olarak bilinen çeşitler bunlardır.

  • Şarj edilemeyen (primer) piller (Alkalin, Lityum,Çinko)
  • Şarj edilebilen (sekonder) piller (Ni-Cd, Ni-Mh, Li-ion, Li-po, akü)

Şimdi kısaca bu çeşitlere değinelim.

Şarj edilemeyen (primer) piller

Bu kategorideki piller dolu olarak üretilirler. Kullanılmak üzere hali hazırda beklemektedirler. Hızlı çözüm gerektiren yerlerde kullanılırlar. Tek kullanımlık pillerdir. Kuru pil olarak da adlandırılırlar. Bu pilleri alırken mutlaka üzerindeki son kullanma tarihlerine dikkat edilmelidir.

  • Çinko piller

Ana madde olarak çinkonun karbon klorid gibi elementlerle etkileşmesinden oluşan pillerdir. Katot ucunda mangan-oksit bulunduğu için manganez piller olarak da bilinirler. Genelde marketlerde 4’lü 8’li kalem pil olarak kampanyalı ucuz satılırlar.

1.5 volt gerilim ihtiva edip Tv kumandası, duvar saati gibi düşük güç gerektiren yerlerde kullanılmalı dırlar. Fotoğraf makinesi tansiyon ölçme aleti gibi cihazlarda yetersiz kalır akma oluşturabilir. Ayrıca kullanılmayacaksa yada bitmiş ise pil cihazdan çıkartılmalıdır aksi halde yine akma ve korozlanma yapabilir. Başlıca çeşitleri AA kalem pil , AAA ince kalem pil, C orta boy pil, D büyük boy pil , 9 volt pildir ve birkaç ara çeşitleri mevcuttur.

manganez pil
  • Alkalin piller

Çinko piller gibi 1.5 volt gerilim potansiyeline sahiptirler. Çinko pillere göre çok daha güçlüdürler kolay kolay akma yapmazlar. Kumanda, saat gibi aletlerin yanı sıra fotoğraf makinesi, tansiyon aleti oyuncak araba vb. araçlarda kullanıma uygundur. 10 kata kadar daha güçlü sloganı ile satılan pil çeşitidir. Üzerilerinde kapasitesi yazmaz ancak 2000mah üzerinde kapasiteye sahiptirler. Başlıca çeşitleri AA kalem pil , AAA ince kalem pil, C orta boy pil, D büyük boy pil , 9 volt pildir ve birkaç ara çeşitleri mevcuttur.

alkalin pil
  • Lithium (lityum) piller

Lithium piller biz fark etmesek de bir hayli yaygın biçimde kullanılırlar. Bilgisayar ana kartlarında hafiza pili olarak, elektronik basküller de, şeker ölçüm cihazlarında, su sayaçlarında oto ve kapı kumandalarında kullanılırlar. Lihhium piller şarj edilebilen lithium ion pillerle karıştırılmamalıdır. Asla şarj edilmeye çalışılmamalıdır aksi halde ciddi patlamalara sebep olurlar. 3 volt ve 3.6 volt veren modelleri vardır. Bu pillerin ana özelliği çok küçük akım gerektiren uygulamalarda kullanılarak 10 yıl gibi çok uzun süre zarflarında performans verebilmesidir. Çok çeşitli boyutlarda bulunabilirler diğer şarj edilemeyen pil modellerinin yanı sıra  CR2016, CR2025, CR2032 gibi para yada düğme pil olarak adlandırılan boyutu da içerirler. Örneğin CR2032 elektronik ev basküllerin de sıkça kullanılır. ilk iki rakam pilin çapını son iki rakam ise kalınlığını bildirir. CR2032 ; 20mm çap, 3.2mm kalınlıktır.

saft-lsh20-cr2032

saftLSH20 ve CR2032 lithium pil

 

Şarj edilebilen (sekonder) piller

Bu kategorideki piller tükendiğinde uygun şarj aletleri ile doldurulup tekrar tekrar kullanılırlar. İlk etap da maliyet olarak şarj edilemeyen pillere göre pahalı olsalar da ortalama 500-1000 defa kullanılabilir olmaları şarj edilebilen pilleri. Yaygın olarak kullanılan türler Ni-Cd, Ni-Mh, Li-ion, Li-po, akü dür; Üzerilerinde genellikle üretim tarihlerini belirten bir kod bulunur.

 

  • Nikel kadmiyum (Ni-Cd) piller

Nominal gerilimi 1.2 volttur. Şarj edildiğinde 1.4 volt gerilime ulaşır. Böylece Alkalin pilin kullanıldığı yerlerde tekrar tekrar kullanılabilir. En eski şarjlı pillerdendir. İhtiva ettiği kadmiyum insan sağlığı açısından zararlı görüldüğünden dolayı yerini yavaş yavaş Ni-Mh pile bırakmaktadır. Enerjilerini uzun süre kaybetmeden bekleyebilirler. Genellikle seri ve paralel olarak gruplanıp örneğin 3.6 volt, 4.8 volt ve 6 volt gibi puntalanmış batarya paketi oluşturarak şarjlı matkaplar, şarjlı el süpürgeleri ve en çok da acil aydınlatma panellerinde kullanılırlar. En büyük problemleri hafıza etkisine sahip olmalarıdır. Hafıza etkisi pilin tam şarj edildikten sonra tam deşarj edilmediği durumlarda ortaya çıkar. Örneğin bir ni-cd pil tam doldurulup % 50 si kullanılıyor ve sonra tekrar şarj ediliyor ise bunun bir kaç kez tekrarlanması pilin kullanılmayan % 50 sinde katılaşmaya sebebiyet verecek ve pil kapasitesinin yarısını kaybedip % 50 kullanıldığında bitmiş sayılacaktır.Bu olay halk arasında eski yerini hatırladı şeklinde yorumlanarak hafıza etkisi adını almıştır. Genelde birkaç kez tam şarj ve tam deşarj ile bu sorunun üstesinden gelinse de bazen kalıcı olabilir.

Ni-Cd pil

 

  • Nikel metal hidrit (Ni-Mh) piller

Adete Ni-Cd pillerin gelişmiş modelidir. Ni-Cd pillerde olduğu gibi nominal gerilimi 1.2 volt şarj edildiğinde 1.4 volt açık uç gerilimine ulaşır. Kullanım alanları olarak Ni-Cd pillerin tüm uygulamalarında kullanılabilir. Ni-Cd pillere göre içlerine daha fazla enerji depolayabilirler. Başka bir değişle enerji yoğunlukları Ni-Cd pillere göre daha yüksektir. Hafıza etkisi Ni-Cd pillere oranla yok denecek kadar azdır. Tek dezavantajı şarjlı halde çok uzun süre enerjilerini saklayamazlar. Beklemiş Ni-Mh pil kullanılmadan hemen önce şarj edilmelidir. Ni-Cd piller gibi Endüstriyel tipte olan modeller puntalanarak batarya paketi haline getirilebilirler.

Ni-Mh pil

 

  • Lithium İon (lityum iyon) (li-ion)

Günümüz teknolojisinde adını sıklıkla duyacağımız pil çeşitidir. 3.6 volt nominal gerilime sahiptir. Şarj edildiğinde 4.2 Volt açık uç gerilimine ulaşır. Buda li-ion pili tek başına dahi bir cep telefonunu çalıştırabilir yapar. Enerji yoğunluğu en yüksek piller arasındadır. En küçük alanda en çok enerji demektir. Yüksek akım gerektiren uygulamalarda rahatlıkla kullanılabilir. Hafıza etkisi yoktur istenildiği zaman şarj edilebilir ve hatta tam şarj olmadan şarjdan çıkarılabilir. Mobil telefonlarda, dizüstü bilgisayarlarda, Elektrikli otomobillerde kullanılırlar. Dezavantajlarına gelecek olursak uygun kullanılmadığında derhal bozulacaklardır ve tehlike arz ederler. Li-ion piller kendilerine has yapılmış özel şarj cihazlarında şarj edilir. Koruyucu devre ile beraber kullanılmalıdır. Diz üstü bilgisayarın bataryasının içinde koruyucu devresi olduğu gibi Mobil telefon bataryasının içinde dahi koruyucu devre bulunur. Bu devre li-ion pili 4.2 voltun üzerine çıkmasını ve 2.5 volt gerilimin altına düşmesini engeller. Li-ion pil 4.2 voltun üzerinde şarj edildiğinde derhal bozulacağı gibi ciddi yangın ve patlamalara sebebiyet verebilir. Bir diğer dezavantaj ise ömürleri üretildikleri tarihten  itibaren başlar ve kullanılmasalar dahi 2-3 yıl içinde kapasitelerini kaybederler.

lithium-pil-18650b

 lithium pil panasonic NCR18650B

  • Lithium polymer (lityum polimer)(li-po)

Lithium ion pilin akrabalarındandır. Pouch (kese) batarya olarak da adlandırılmalarının sebebi sert bir kılıf yerine keseyi andıran özel muhafaza içinde vakumlanarak  ağzı mühürlenmiş biçimde olmasıdır. Bu sayede çok ince olarak dahi üretilebilirler. Tablet bilgisayar, navigasyon gibi taşınabilir cihazlar için özel boyutlarda üretilip kullanılırlar.  Set bir kılıfa sahip olmadıkları için kesici ve delici aletler ile temasında kolayca delinip alev alabilirler. Yine li-ion piller gibi koruyucu devre ile kullanılmalıdır. Hobby pilleri olarak üretilen çok yüksek akım verebilme gücüne sahip modelleri üretilmekte ve model RC araçlarda tek seçenek olarak kullanılmaktadır.

Li-po (pouch) pil

 

4 Comments

  1. Reply

    Bu Pilden almak istiyorum

  2. Reply

    Teşekkür Ederim çok faydası oldu.

  3. Reply

    Bilim Bitti. Bu piden almak istiyorum.

    • Reply

      http://www.pilburada.com‘dan ulaşabilirsiniz. Ben ordan satın aldım çok iyi bi şekilde yardımcı oluyorlar.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these <abbr title="HyperText Markup Language">HTML</abbr> tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>